Á verkstæðum, í iðnaði, á bæjum, í höfnum og á byggingarsvæðum er geymt mikið af olíu, eldsneyti og efnum. Ef það lekur getur það valdið hálkuslysum, eldhættu, mengun í jarðvegi og fráveitu og kostnaðarsamri hreinsun. Með réttum lekavörnum má koma í veg fyrir flest þessara óhappa og bregðast hratt við þegar þau verða.
Þrjú skref í lekavörnum
- Fyrirbyggja – geyma olíu og efni rétt, á lekabökkum eða í efnaskápum.
- Vera viðbúinn – hafa uppsogssett og búnað til að loka niðurföllum þar sem hættan er.
- Bregðast rétt við – starfsfólk veit hvað á að gera og hvar búnaðurinn er.
Lekabakkar – fyrsta vörnin
Lekabakki (lekapallur, lekabretti) er settur undir tunnur, brúsa og ílát svo að ef það lekur eða hellist niður safnast vökvinn í bakkann í stað þess að fara á gólfið eða í niðurfallið.
Hve stór þarf lekabakkinn að vera?
Algengt viðmið er að lekabakkinn geti tekið við að minnsta kosti öllu innihaldi stærsta ílátsins, og oft er miðað við 110% af því eða hluta af heildarmagninu, hvort sem er meira. Kröfur geta verið mismunandi eftir efnum og starfsemi, svo kannaðu starfsleyfi og leiðbeiningar heilbrigðiseftirlits og Vinnueftirlitsins.
Efni lekabakkans
- Plast (pólýetylen) – þolir flest efni, sýrur og basa og ryðgar ekki.
- Stál – sterkt og hentar fyrir olíu og eldsneyti, en ekki fyrir ætandi efni.
Efnaskápar og efnageymslur
Eldfim efni og hættuleg efni á að geyma í til þess gerðum skápum eða geymslum með innbyggðum lekabakka. Það dregur úr eldhættu, heldur efnum frá óviðkomandi og auðveldar að aðskilja efni sem má ekki geyma saman. Fyrir stærra magn eru til stærri efnageymslur og útigeymslur.
Uppsogssett – vertu viðbúinn
Uppsogssett (lekavarnarsett, spill kit) inniheldur allt sem þarf til að stöðva og hreinsa upp leka: uppsogspúða, uppsogspulsur sem mynda garð utan um lekann, uppsogsmottur, hanska og poka fyrir það sem er notað.
Hvaða gerð hentar?
- Olíuuppsog (hvítt) – sogar upp olíu en hrindir frá sér vatni. Hentar úti og á sjó.
- Alhliða uppsog (grátt) – fyrir olíu, kælivökva og flesta óætandi vökva. Algengt á verkstæðum.
- Efnauppsog (gult) – fyrir sýrur, basa og ætandi efni.
Settu uppsogssett þar sem lekahættan er mest: við eldsneytisdælur, á verkstæðum, í vinnutækjum og við áfyllingarstaði. Stærðin fer eftir stærstu líklegu lekum á staðnum.
Verndun niðurfalla
Ef olía eða efni berast í niðurfall geta þau borist í fráveitu eða beint út í náttúruna. Niðurfallsmottur og þéttiplötur loka niðurföllum á nokkrum sekúndum og eru mikilvægur hluti af lekavörnum á plönum og útisvæðum.
Viðbragðsáætlun
- Merktu hvar uppsogssett og lekabúnaður eru.
- Kenndu starfsfólki að stöðva lekann, loka niðurföllum og afmarka svæðið.
- Fylltu á settin eftir notkun.
- Fargaðu notuðu uppsogsefni sem spilliefni samkvæmt reglum.
- Tilkynntu stærri mengunaróhöpp til viðeigandi yfirvalda.
Lekavarnir hjá Dalberg
Dalberg selur heildarlausnir í lekavörnum frá FyterTech: uppsogssett, olíuþerri og mengunarvarnarvörur, þerrikodda, mottur og lengjur, efnavörugeymslur og lekavörn fyrir niðurföll. Við sendum um allt land og fyrirtæki geta óskað eftir tilboði.
Algengar spurningar
Hvað er lekabakki?
Bakki eða pallur sem tunnur og ílát standa á svo að vökvi sem lekur safnist í hann en fari ekki á gólfið eða í niðurfall.
Hvað er í uppsogssetti?
Yfirleitt uppsogspúðar, uppsogspulsur, hanskar og förgunarpokar í íláti sem er auðvelt að grípa. Stærri sett eru í tunnum, oft á hjólum.
Hver er munurinn á olíuuppsogi og alhliða uppsogi?
Olíuuppsog sogar aðeins upp olíu og hrindir frá vatni, svo það hentar utandyra. Alhliða uppsog sogar upp bæði olíu og vatnsblandaða vökva.