Færanlegur orkubanki (e. portable power station) er stór rafhlaða með innstungum, USB-tengjum og oft 12V-úttaki. Hann er hlaðinn úr venjulegri innstungu, úr bílnum eða með sólarsellum og gefur þér rafmagn þar sem ekkert er fyrir. Orkubankar eru vinsælir í ferðavögnum, sumarbústöðum, á verkstöðum og sem varaafl þegar rafmagnið fer. En hvernig velur þú réttu stærðina?
Tvær mikilvægustu tölurnar: Wh og W
Rýmd í wattstundum (Wh)
Rýmdin segir til um hve mikla orku orkubankinn geymir. Orkubanki upp á 1.000 Wh getur í grófum dráttum keyrt tæki sem tekur 100 W í um 8–9 klukkustundir, því hluti orkunnar tapast við umbreytingu í 230 V.
Afl í wöttum (W)
Aflið (úttaksaflið) segir til um hve öflug tæki orkubankinn ræður við í einu. Ef þú ætlar að nota hraðsuðuketil, rafmagnsverkfæri eða hitara sem tekur 1.500–2.000 W þarftu orkubanka með nægilega háu úttaksafli. Tæki eins og ísskápar og sum verkfæri taka líka meira afl rétt þegar þau ræsa sig.
Svona reiknar þú hvað orkubankinn dugar
- Finndu afl tækisins í wöttum (stendur á tækinu eða hleðslutækinu).
- Margfaldaðu með fjölda klukkustunda sem þú vilt nota það.
- Leggðu saman fyrir öll tækin og bættu við um 15–20% vegna umbreytingartaps.
Dæmi: Fartölva (60 W) í 5 klst. = 300 Wh, LED-ljós (10 W) í 6 klst. = 60 Wh og lítill kælir (45 W) í 10 klst. = 450 Wh. Samtals 810 Wh, eða tæplega 1.000 Wh með tapinu. Orkubanki upp á um 1.000 Wh dugar þá fyrir einn dag.
Rafhlöðugerð skiptir máli
Margir nýrri orkubankar, t.d. frá Bluetti, nota LiFePO4 (litíum-járnfosfat) rafhlöður. Þær þola mun fleiri hleðslur en eldri litíum-jón rafhlöður, eru stöðugri og endast því árum saman í daglegri notkun. Skoðaðu fjölda hleðslulota (e. cycles) í tæknilýsingu þegar þú berð saman tæki.
Hleðsla – innstunga, bíll og sól
- Úr innstungu – fljótlegasta leiðin, margir orkubankar fullhlaðast á 1–3 klst.
- Úr bílnum – hentugt á ferðalögum.
- Með sólarsellum – gefur sjálfbært rafmagn í sumarbústaðnum eða á fjöllum. Á Íslandi er sólin sterkust á sumrin, svo gott er að gera ráð fyrir minni sólarhleðslu yfir veturinn.
Hvaða stærð hentar hverjum?
- Um 250–700 Wh – sími, fartölva, ljós og myndavél í útilegu eða veiðiferð.
- Um 1.000–2.000 Wh – ferðavagnar, sumarbústaðir, lítill kælir, kaffivél og verkfæri.
- 2.000 Wh og meira, eða stækkanleg kerfi – varaafl fyrir heimili og fyrirtæki, verkstaðir og lengri notkun án hleðslu. Sumar gerðir er hægt að stækka með aukarafhlöðum.
Orkubanki sem varaafl
Margir orkubankar geta virkað sem varaaflgjafi (UPS) og taka við á broti úr sekúndu ef rafmagnið fer. Það hentar fyrir netbúnað, tölvur, vöktunarbúnað og annað sem má ekki detta út.
Orkubankar hjá Dalberg
Dalberg selur orkubanka í mörgum stærðum, meðal annars frá Bluetti, ásamt sólarsellum og aukarafhlöðum. Við sendum um allt land og fyrirtæki geta óskað eftir tilboði í stærri pantanir.
Algengar spurningar
Get ég notað orkubanka innandyra?
Já. Orkubanki gefur ekki frá sér útblástur eins og bensínrafstöð og er hljóðlátur, svo hann má nota innandyra.
Hve lengi heldur orkubanki hleðslu í geymslu?
Rafhlöðurnar tæmast hægt í geymslu. Gott er að hlaða orkubankann á nokkurra mánaða fresti og geyma hann ekki alveg tóman.
Ræður orkubanki við ísskáp?
Margir gera það, en athugaðu bæði úttaksafl (vegna ræsingar) og rýmd, því ísskápur gengur allan sólarhringinn.